lunes, 21 de mayo de 2018

Alejandro cruza el Danubio

     Ἀλέξανδρος ἐπὶ τὸν Ἴστρον ποταμὸν ἀφικνεῖται, ὃς μέγιστός ἐστι τῶν κατὰ τὴν Εὐρώπην ποταμῶν καὶ πλείστην γῆν ἐπέρχεται καὶ ἔθνη μαχιμώτατα ἀπείργει (ἀπείργω· ἀμύνω).

Ἴστρος


     Ἐνταῦθα καταλαμβάνει ναῦς μακράς, αἳ αὐτῷ ἧκον ἐκ Βυζαντίου διὰ τοῦ πόντου τοῦ Εὐξείνου. 

ὁ πόντος Εὔξεινος
      Καὶ τῶν μὲν νεῶν ἐπιβαίνει αὐτὸς, μονόξυλα δὲ πλοῖα, ὧν ἦν εὐπορία ( ↔ πενίη) πολλή, ὅτι αὐτοῖς χρῶνται οἱ πρόσοικοι τῷ Ἴστρῳ ἐφ’ ἁλιείᾳ, ὡς πλεῖστα συνάγει καὶ νυκτὸς διαβιβάζει (διαβιβάζω: διαβαίνειν ποιῶ) τὴν στρατιάν.

     Ὑπὸ δὲ τῇ ἕῳ (πρὸ τῆς ἀνατολῆς τοῦ ἡλίου) ἐμβάλλουσι τοῖς πολεμίοις, οἵ οὐδὲ τὴν πρώτην ἐμβολὴν τῶν ἱππέων δέχονται· παράδοξος μὲν γὰρ αὐτοῖς φαίνεται ἡ τόλμα τοῦ Ἀλεξάνδρου, φοβερὰ δὲ καὶ ἡ φάλαγξ. 

φάλαγξ


     Καὶ τὰ μὲν πρῶτα εἰς μικρὰν πόλιν, ἣ ὀλίγον ἀπεῖχεν τοῦ Ἴστρου, καταφεύγουσιν. Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος τὴν μὲν φάλαγγα ἐπάγει παρὰ τὸν ποταμόν, τοὺς δὲ ἱππέας κατὰ μέτωπον· οἱ δὲ πολέμιοι λείπουσι καὶ τὴν πόλιν.

martes, 15 de mayo de 2018

Zouke, Anagnostikon: 87. Φαέθων

    ῞Ηλιος ἐτέκνωσε (τεκνόω < τέκνον) Φαέθοντα, ὃς περὶ πᾶν μὲν ἐτόλμα (τολμάω· θαρρέω),  οὐδενὸς δ’ ἀπὸ παιδικῆς ἡλικίας ἡττᾶτο (ἡττάομαι ↔ νικάω). ῞Οτε Φαέθων νεανίας ἐγένετο, ὁρῶν τὸν πατέρα ἐπὶ τεθρίππου (τέθριππος < τέτταρα + ἵππος) ὀχούμενον (ὀχέομαι, lat. vehor) καὶ διὰ τοῦτο ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων τιμώμενον ἱκέτευσε μίαν ἡμέραν παραχωρῆσαι (παραχωρέω· ἐάω) αὐτῷ τὸ ἅρμα· οὕτω γὰρ ἤλπιζεν εὐδοκιμήσειν (εὐδοκιμέω· ἐπαίνου τυγχάνω, ἐπαινοῦμαι) παρὰ τοῖς ἀνθρώποις. ῾Ο δὲ πατὴρ πρῶτον μὲν ὤκνει (ὀκνέω· ἀπορέω) παραχωρῆσαι τοῦτο τῷ υἱῷ, ὕστερον δ᾽, ἐπεὶ οὗτος ᾔτιζε  (αἰτίζω· αἰτέω), συνεχώρησεν αὐτῷ, καίπερ εἰδὼς ὅτι ὁ υἱὸς θανατᾷ.

Cuadriga de Helios, Cratera ateniense de figuras rojas, s. V a.C., Museo Británico

    ᾽Επεὶ οὖν Φαέθων ἀνέβη ἐπὶ τοῦ τεθρίππου, ἤλαυνε μὲν αὐτὸς ἀνειμένως (· ἐλευθέρως), οἱ δ’ ἵπποι γνόντες ὅτι οὐ δουλεύουσι ῾Ηλίῳ, ἐξηνέχθησαν (ἐκφέρω) τῆς ὁδοῦ. Καὶ τὸν μὲν πρῶτον πλανώμενοι κατὰ τὸν οὐρανὸν ἐπύρωσαν αὐτόν, εἶτα δὲ πελάσαντες (πελάζω· προσχωρέω) τῇ γῇ ἐλυμήναντο (λυμαίνομαι· βλάπτω) αὐτὴν κατακαίοντες τοὺς ἀγρούς.


    Διὸ Ζεὺς ὀργισθεὶς Φαέθοντα μὲν ἐκεραύνωσε (< κεραυνός), τὸν δ’ ῞Ηλιον ἐπὶ τὴν συνήθη πορείαν ἀποκατέστησεν (ἀποκαθίστημι· ἀναλαμβάνω). Ὁ δὲ πατὴρ οἰμώζων καὶ στεναχίζων (στεναχίζω· οἰκτείρω) ἐπὶ τῇ τοῦ υἱοῦ ἀπωλείᾳ ἔλεγεν· «Οἴμοι, ὅτι τοιούτου υἱοῦ ἀποστέρομαι (ἀποστερέω: ἀπολαμβάνω)».

lunes, 7 de mayo de 2018

Morice, Easy Greek Stories: 55. ἡ Ἀταλάντη καὶ ὁ Μειλανίων

     βουλομένη ἡ Ἀταλάντη παρθένος μένειν, μνηστευθεῖσα (μνηστεύω: lat. procus sum, nuptias ambio) δὲ ὑπὸ  πολλῶν, ἐμηχανήσατο (μηχανάομαι· ἐπιβουλεύω) τοιάδε. στάδιόν τι διεμέτρησεν, ἔπηξε (πήγνυμι) δὲ μέσον αὐτοῦ σκόλοπα τρί-πηχυν·

σκόλοψ πεπηγμένος
     ἔπειτα δὲ ἔδει ἕκαστον τῶν μνηστευόντων θεῖν (θέω· τρέχω) τὸν δρόμον τοῦτον, ἡ δὲ ἐδίωκεν (διώκω· ἕπομαι). ὅσους δὲ καταλάβοι τρέχοντας, θάνατος τούτοις ἡ ζημία (· τιμωρία) ἦν· εἰ δέ τις μὴ ἁλοίη (ἁλίσκομαι ↔ αἱρέω), τούτῳ ἐκείνην γαμεῖσθαι ἔδει. 

     τοὺς μὲν οὖν ἄλλους τῶν μνηστευόντων ῥᾳδίως κατέλαβε, ταχυτῆτι γᾶρ πάντων θνητῶν ὑπερεῖχε (ὑπερέχω· ὑπερβάλλω)· καὶ ἁλόντες αὐτίκα ἐθανατώθησαν.

     νεανίσκος δέ τις, ὀνόματι Μειλανίων, ἦλθεν ἐπὶ τὸν  δρόμον χρυσᾶ τινὰ μῆλα ἐν ταῖς χερσὶν ἔχων, καὶ διωκόμενος ταῦτα ἀπέρριπτεν (ἀπορίπτω· ἀποβάλλω), ἡ δὲ, ἐπισχοῦσα (· ἐπέχω· παύω· παυσάμενος ὀλίγον, εἶτα ἄρχομαι αὖθις) ἵνα ἀναιροῖτο αὐτὰ, οὕτως ἐνικήθη. 


Willem van Herp (ca. 1613/1614–1677), Atalanta and Hippomenes (ca. 1650), National Museum in Warsaw (Public Domain)
 

lunes, 30 de abril de 2018

Morice, Easy Greek Stories: 61. ὁ Ὀρφεὺς καὶ Ἐυρυδίκη

ὁ κιθαρῳδὸς Ὀρφεὺς Εὐρυδίκην ἔγημεν. ἡ δὲ δηχθεῖσα (δάκνω) ὑπὸ ὄφεώς τινος ἀπέθανε καὶ κατῆλθεν ἐς Ἅιδου.
 
Jean-François Legendre-Héral, Eurídice picada por la serpiente (1821), Musée des Beaux-Arts de Lyon, Fot.: Alain Basset

λυπούμενος δὲ ἐκεῖνος διὰ ταῦτα, κατέβη καὶ αὐτὸς ἐκεῖσε, τὴν κιθάραν ἔχων, ἐβούλετο γᾶρ πείθειν τὸν Πλοῦτωνα ὥστε αὐτὴν ἀναπέμψαι. ἀφικόμενος οὖν παρὰ τοῦτον, ἐκιθάρισεν ὡς ἐδύνατο κάλλιστα· ἀκούσας δὲ ὁ Πλούτων ἥσθη (ἥδομαι) τε, καὶ ὑπέσχετο (ὑπισχνέομαι : πίστιν δοὺς ἐπαγγέλλω ποιήσειν τι) τὴν γυναῖκα ἀποδώσειν, ἐὰν ἐπανερχόμενος ὁ Ὀρφεὺς μὴ μεταστρέφηται, πρὶν ἂν ἐς τὴν ἑαυτοῦ οἰκίαν παραγένηται. 





ἀπῆλθεν οὖν πάλιν ὁ κιθαρῳδὸς, ἡ δὲ Εὐρυδίκη εἵπετο (ἕπομαι; lat. sequor) ὄπισθεν πορευομένη. τέλος δὲ ἐπιθυμῶν σφόδρα ὁ Ὀρφεὺς τὴν γυναῖκα θεάσασθαι μετεστράφη. ἡ δὲ ἠναγκάσθη διὰ ταῦτα ἐς Ἅιδου αὖθις κατελθεῖν.

C. G. Kratzenstein-Stub, 1793-1860, Orfeo perdiendo a Eurídice  al dejar el inframundo (1806), Ny Carlsberg Glyptotek, Copenhagen.




lunes, 23 de abril de 2018

Morice, Easy Greek Stories: 26. ὁ Διόνυσος καὶ οἱ λῃσταί

     ὁ θεὸς Διόνυσος τὴν ἄμπελον εὗρε πρῶτος. φασὶ δὲ οἱ μυθολόγοι, ὡς τοὺς εἰς αὐτὸν ἀ-σεβοῦντας (< σέβομαι) ἐκόλαζε, μανίαν ἐμβάλλων. πολλοὶ δὲ ἦσαν οἱ τοιοῦτοι. εἰώθει (εἴωθα· ἐθίζω < ἔθος ) γὰρ ὁ Διόνυσος θνητῷ εἰκασθεὶς (εἰκάζω· μιμέομαι) ἐπὶ γῆς φαίνεσθαι, ὥστε ἔλαθε (λανθάνω) θεὸς ὤν.

λῃστής

      βουλόμενος δέ ποτε εἰς νῆσόν τινα διακομισθῆναι (διακομίζομαι· διαβαίνω) ἐμισθώσατο (μισθοῦμαι· lat. conduco) ἐπὶ τῷ πλῷ τριήρη τινὰ λῃστρικήν. ἐπιβουλεύσαντες τοίνυν αὐτῷ οἱ ναῦται ἔμελλον πλεῖν ἐς τὴν Ἀσίαν, ἵνα πωλήσωσιν αὐτὸν ἐπὶ δουλείᾳ.

     ὁ δὲ θαυμασίῳ τινὶ τρόπῳ δίκην παρ’ ἐκείνων ἔλαβε (δίκην λαμβάνω παρά τινος· ζημιόω, κολάζω τινά). τὸν γὰρ ἱστὸν τῆς νεὼς καὶ τὰς κώπας ἐποίησεν ὄφεις· οἱ δὲ ναῦται μανέντες (μαίνομαι), καὶ ἐς τὴν θάλασσαν ἐκπηδήσαντες (πηδάω· ἅλλομαι, lat. salio), ἐγένοντο δελφῖνες.

Vaso etrusco de figuras negras. s. VI a.C., Toledo Museum of Art, Toledo, Ohio
οἱ δὲ ναῦται... ἐγένοντο δελφῖνες.

Vaso ateniense de figuras negras. s. VI a.C., Staatliche Antikensammlungen, Munich
 

lunes, 26 de marzo de 2018

Morice, Easy Greek Stories: 63. ὁ Ἀπόλλων καὶ ὁ Μαρσύας

     ἡ Ἀθηνᾶ τέως μὲν (τέως : ἕως) τὴν αὐλητικὴν (sc. τέχνην) ἐμελέτα (μελετάω : ποιῶ τι πολλάκις, ἵνα ἔμπειρος γίγνωμαι)· ἔπειτα δὲ τοὺς αὐλοὺς ἀπέρριψεν (ἀπορρίπτω· ἀποβάλλω), αἰσθομένη αὐτοὺς στρεβλοῦντας (στρεβλός < στρέφω ) τὸ στόμα, καὶ ἄμορφον τὴν ὄψιν ποιοῦντας.

Mirón, Atenea y Marsias, copia romana del original griego, 450 aC, Musei Vaticani (Sailko)
      τούτους δὲ τοὺς αὐλοὺς εὑρὼν Μαρσύας τις ἐς τοσοῦτον ἐσεμνύνετο (σεμνύνεσθαι· μέγα φρονεῖν), ὥστε ἦλθεν ἐς ἔριν τῷ Ἀπόλλωνι περὶ μουσικῆς. καὶ ἠγωνίσαντο (< ἀγών) συνθέμενοι (συντίθημι), ἐφ’ ᾧ ὁ νικήσας διαχρήσεται (διαχράομαι· ἀποκτείνω) τὸν ἡσσηθέντα (νικάω ↔ ἡσσάω).

 
Marsias y Apolo, Lekanis de figuras rojas de Paestum, s. IV aC, Museo del Louvre

 κρίσεως οὖν γιγνομένης, ὁ μὲν Ἀπόλλων λαβὼν τὴν κιθάραν ᾖδεν (ᾄδω), ἐκέλευσε δὲ τὸν Μαρσύαν ταὐτὸ ποιεῖν. ἐπειδὴ δὲ οὐκ ἐδύνατο, τοῖς δὲ αὐλοῖς δι’ ἀμουσίαν οὐκ εὖ ἐχρῆτο, ὁ Ἀπόλλων εὑρέθη κρείσσων. ἀνακρεμάσας (ἀνακρεμάννυμι) οὖν τὸν Μαρσύαν ἐκ πίτυός τινος, καὶ τὸ δέρμα περιελὼν (περί+αἱρέω), οὕτως ἐκεῖνον ἀπέκτεινεν.

Marsias desollado, Escultura romana, s. I-II dC, Museo del Louvre
 

martes, 20 de marzo de 2018

Morice, Easy Greek Stories: 7. ὁ Προμηθεὺς

The creation of man by Prometheus. Marble relief, Italy, 3rd century CE. Louvre Museum
      πλάσας (πλάσσω· lat. fingo) ὁ Προμηθεὺς ἐξ ὕδατος καὶ γῆς τοὺς πρῶτους ἀνθρώπους ἐβουλεύετο διδάσκειν αὐτοὺς τέχνας τε παντοίας (· παντοδαπάς) καὶ ἐπιστήμας.
 

     ἀλλ’ ἠπόρει (ἀπορέω· ὀκνέω) τὸ πρῶτον, ὁπόθεν δοίη αὐτοῖς πῦρ· οὐ γὰρ ἦν τότε τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς, οἱ δὲ θεοὶ αὐτὸ παρ’ ἑαυτοῖς ἐφύλασσον. λάθρα οὖν ἐκείνων ἐς τὸν οὐρανὸν ἀναβὰς, σπέρματά τινα πυρὸς ἔκλεψε, καὶ ἐν νάρθηκι κρύψας ἔδωκε τοῖς ἀνθρώποις. αἰσθόμενος δὲ ταῦτα ὁ τῶν θεῶν βασιλεὺς Ζεὺς ὠργίσθη (ὀργίζομαι· ἀγανακτέω). προσηλῶσας (< ἧλος) οὖν τὸν  Προμηθέα πέτρᾳ τινὶ ἐν τῷ Καυκάσῳ ὄρει, ἀετὸν ἔπεμψεν, ὅσπερ ἐλθὼν καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐσπάρασσεν (σπαράσσω· lat. lacerο) αὐτοῦ τὸ ἧπαρ, τὸ δὲ σπαρασσόμενον νύκτωρ αὖθις ηὐξάνετο.

Resultado de imagen de clavo griego
ἧλοι


ὁ ἀετὸς σπαράσσει τὸ τοῦ Προμηθέως ἧπαρ
Prometheus bound, Laconian black-figure amphoriskos C6th B.C., Vatican City Museums